βασκανία

Η επιβλαβής επήρεια που μπορούν να ασκήσουν ορισμένα άτομα πάνω σε άλλα, είτε με το βλέμμα τους είτε με παράδοξο μορφασμό του προσώπου τους. Η πίστη στη β. είναι πανάρχαια και τη συναντούμε όχι μόνο σε πρωτόγονους λαούς αλλά και σε λαούς με ανεπτυγμένο πολιτισμό. Ήταν διαδεδομένη στους αρχαίους Έλληνες και στους Ρωμαίους, όπως επίσης στους Εβραίους, στους Άραβες, στους Σλάβους, στους Ινδούς, στους Μαλαίσιους, στους Πολυνήσιους και στους τσιγγάνους. Από τους αρχαίους συγγραφείς, εκείνοι βασικά που εξέτασαν το παράξενο φαινόμενο της β. ήταν ο Δημόκριτος, ο Αριστοτέλης, ο Ηλιόδωρος και ο Πλούταρχος, ο οποίος μάλιστα προτείνει την εξής ερμηνεία: «Πολυκίνητος γαρ η όψις ούσα, μετά πνεύματος αυγήν αφιέντος πυρώδη, θαυμαστήν τινα διασπείρει δύναμιν, ώστε πολλά και πάσχειν και ποιείν δι’ αυτής τον άνθρωπον». Στην Παλαιά Διαθήκη γίνεται σποραδικά αναφορά στη β. (Παροιμ. ΚΓ’ 6, KH’ 22, Σοφ. Σειρ. ΙΔ’ 3), ενώ στην Καινή Διαθήκη μόνο μία φορά, στην επιστολή προς Γαλάτες, όπου ο Απόστολος Παύλος χρησιμοποιεί το ρήμα βασκαίνω («Ω ανόητοι Γαλάται, τις υμάν εβάσκανεν...»). Στο πλαίσιο της χριστιανικής παράδοσης, η β. αποτελεί συχνά αντικείμενο εξέτασης και είναι αξιοσημείωτο ότι οι εκκλησιαστικοί Πατέρες όχι μόνο δεν αμφισβητούν την ύπαρξή της, αλλά και τη θεωρούν εκδήλωση και έργο του διαβόλου. Σύμφωνα με τη λαϊκή πίστη, τη δύναμη του κακού συμβαίνει να την έχουν, εκτός από τους δαίμονες, τους μάγους και τις μάγισσες, ορισμένοι άνθρωποι (π.χ. έγκυες γυναίκες) και ζώα, που μπορούν να προκαλέσουν ολέθρια βλάβη με το βλέμμα τους σε άλλους ανθρώπους, ζώα, ακόμα και αντικείμενα. Η απαλλαγή από τη β. γίνεται με την προσφυγή σε διάφορα προφυλακτικά μέτρα, όπως είναι μια σειρά ειδικών χειρονομιών, το φτύσιμο στο πρόσωπο, τα φυλακτά που αποτρέπουν το κακό, λογής-λογής ξόρκια κ.ά. Από ψυχολογική άποψη, το φαινόμενο της β. αποδίδεται στην κατάσταση της αυθυποβολής –στην οποία μπορεί να πέσει ένα άτομο εξαιτίας υπερβολικής συγκίνησης– και τις περισσότερες φορές προκαλείται από έμμονη φοβία.
* * *
η (AM βασκανία) [βάσκανος]
βλαπτική επίδραση που δέχονται πρόσωπα, ζώα ή αντικείμενα από εξωτερική ενέργεια, η οποία προέρχεται από κάποιο πρόσωπο που πιστεύεται ότι έχει έμφυτη προδιάθεση γι' αυτό
αρχ.
κακολογία, φθόνος.

Dictionary of Greek. 2013.

Look at other dictionaries:

  • βασκανία — βασκανίᾱ , βασκανία malign influence fem nom/voc/acc dual βασκανίᾱ , βασκανία malign influence fem nom/voc sg (attic doric aeolic) …   Greek morphological index (Ελληνική μορφολογικούς δείκτες)

  • βασκανίᾳ — βασκανίαι , βασκανία malign influence fem nom/voc pl βασκανίᾱͅ , βασκανία malign influence fem dat sg (attic doric aeolic) …   Greek morphological index (Ελληνική μορφολογικούς δείκτες)

  • βασκανία — [васканиа] ουσ. Θ. дурной глаз (суеверие) …   Λεξικό Ελληνικά-ρωσική νέα (Греческо-русский новый словарь)

  • βασκανία — η το βάσκαμα …   Νέο ερμηνευτικό λεξικό της νεοελληνικής γλώσσας (Новый толковании словарь современного греческого)

  • βασκάνια — βασκάνιον charm neut nom/voc/acc pl …   Greek morphological index (Ελληνική μορφολογικούς δείκτες)

  • βασκανίας — βασκανίᾱς , βασκανία malign influence fem acc pl βασκανίᾱς , βασκανία malign influence fem gen sg (attic doric aeolic) …   Greek morphological index (Ελληνική μορφολογικούς δείκτες)

  • βασκανίαι — βασκανία malign influence fem nom/voc pl βασκανίᾱͅ , βασκανία malign influence fem dat sg (attic doric aeolic) …   Greek morphological index (Ελληνική μορφολογικούς δείκτες)

  • βασκανίαν — βασκανίᾱν , βασκανία malign influence fem acc sg (attic doric aeolic) …   Greek morphological index (Ελληνική μορφολογικούς δείκτες)

  • Чары —    • Βασκανία,          род чары посредством взгляда или языка; особенно во вред детям или счастливым людям, также против скота и полевых плодов. Для уничтожения действия этой чары сплевывали троекратно или произносили известные формулы. Это… …   Реальный словарь классических древностей

  • βασκανίαις — βασκανία malign influence fem dat pl …   Greek morphological index (Ελληνική μορφολογικούς δείκτες)

Share the article and excerpts

Direct link
Do a right-click on the link above
and select “Copy Link”

We are using cookies for the best presentation of our site. Continuing to use this site, you agree with this.